Payak at Buong Simuno, Payak at Buong Panaguri | Libreng Lesson at Interactive Game

Teacher Abi • Filipino Lessons

Simuno at Panaguri

Mula pundasyon hanggang assessment-level practice

Para sa Grades 3–6

Matutong tukuyin ang buong simuno at buong panaguri—kahit mahaba, maraming detalye, o hindi nasa inaasahang ayos ang pangungusap.

📖 Simulan ang Libreng Lesson ⬇ Tingnan ang Free Downloads Diretso sa Interactive Game →

Libre • Walang login • Para sa classroom at home learning

📖

Online Lesson May worked examples

🎮

Interactive Activity Ang Napunit na Sulat

📝

Printable Worksheets Leveled practice set

🖥️

Teacher Slides Classroom-ready

Para sa Magulang at Guro

Hindi Lang Puro Madadaling Halimbawa

---

Nagsisimula tayo sa malinaw na pangungusap, ngunit unti-unting umaabot sa mahahabang simuno, tambalang bahagi, at mga tanong na kahawig ng assessment.

🪜 May Difficulty Ladder

Pundasyon, Paglalapat, at Hamon—walang biglang talon sa hirap.

🔍 Buong Bahagi ang Hinahanap

Hindi lamang pangngalan o pandiwa ang isinasagot.

🎯 May Skill Results

Makikita kung pagkilala, pagtutugma, pagkumpleto, o pagwawasto ang dapat balikan.

Bahagi 1 • Balik-aral

Pangungusap, Simuno, at Panaguri

---

Ang pangungusap ay nagpapahayag ng buong diwa. Karaniwan itong may bahaging pinag-uusapan at bahaging nagsasabi tungkol dito.

May dalawang mahalagang bahagi ang bawat mensahe.Tulad ni Lino, hanapin muna kung sino o ano ang pinag-uusapan. Pagkatapos, hanapin kung ano ang sinasabi tungkol dito.

Simuno

Ang tao, bagay, hayop, lugar, pangyayari, gawain, o ideyang pinag-uusapan.

Tanong: Sino o ano ang pinag-uusapan?

Panaguri

Ang sinasabi tungkol sa simuno. Maaari itong magsabi ng kilos, katangian, kalagayan, kinaroroonan, o pagkakakilanlan.

Tanong: Ano ang sinasabi tungkol dito?

Kumikislap sa dilim ang parola.

Payak at Buong Bahagi

Basahin muna ang buong pangungusap:

Ang makulay na bangka sa pantalan ay marahang umuugoy sa alon.

Payak na simuno: pangunahing salita sa simuno
bangka

Buong simuno: pangunahing salita kasama ang mga salitang naglalarawan o naglilinaw dito
Ang makulay na bangka sa pantalan

Payak na panaguri: pangunahing salitang nagsasabi tungkol sa simuno
umuugoy

Buong panaguri: pangunahing salita kasama ang lahat ng detalyeng bumubuo sa sinasabi
ay marahang umuugoy sa alon

Tandaan: Hindi palaging nauuna ang simuno. Sa pack na ito, isinasama ang ay sa buong panaguri: Ang parola / ay nagbibigay-liwanag sa mga bangka.

Bahagi 2 • Paraan

Tatlong Hakbang sa Pagsusuri

---

1

HANAPINSino o ano ang pinag-uusapan?

2

BUUINIsama ang mga salitang kailangan upang maging tiyak ang simuno.

3

SURIINAng natitirang buong sinasabi tungkol dito ang panaguri.

Common mistake: Kapag buong simuno o buong panaguri ang hinihingi, huwag piliin lamang ang payak na bahagi. Isama ang mahahalagang panuring, layon, lugar, paraan, at iba pang detalyeng bumubuo sa hinihinging bahagi.

Bahagi 3 • Worked Examples

Mula Pundasyon Hanggang Hamon

---

Pareho ang tatlong hakbang kahit humahaba ang pangungusap.

Pundasyon

Ang bangka ay umuugoy.

Payak na simuno:
bangka

Buong simuno:
Ang bangka

Payak na panaguri:
umuugoy

Buong panaguri:
ay umuugoy

Ito ang pundasyon ng susunod na mga pangungusap. Ang pinag-uusapan ay bangka, at ang kilos nito ay umuugoy.

Paglalapat

Ang makulay na bangka ay marahang umuugoy sa alon.

1. Ano pa rin ang payak na simuno?
bangka

2. Anong detalye ang idinagdag tungkol sa bangka?
makulay

Buong simuno:
Ang makulay na bangka

1. Ano pa rin ang payak na panaguri?
umuugoy

2. Paano at saan ito umuugoy?
marahan at sa alon

Buong panaguri:
ay marahang umuugoy sa alon

Hindi nagbago ang payak na simuno at payak na panaguri. Dinagdagan lamang ang mga ito ng mga salitang nagbibigay ng mas malinaw na detalye.

Hamon

Ang makulay na bangka sa munting pantalan ay marahang umuugoy sa malalakas na alon tuwing hapon.

1. Ano pa rin ang payak na simuno?
bangka

2. Anong mga detalye ang tumutukoy kung aling bangka?
makulay at sa munting pantalan

Buong simuno:
Ang makulay na bangka sa munting pantalan

1. Ano pa rin ang payak na panaguri?
umuugoy

2. Paano, saan, at kailan ito umuugoy?
marahan, sa malalakas na alon, at tuwing hapon

Buong panaguri:
ay marahang umuugoy sa malalakas na alon tuwing hapon

Mas mahaba na ang pangungusap, ngunit bangka at umuugoy pa rin ang payak na bahagi. Ang ibang salita ay naglalarawan, naglilinaw, o nagdaragdag ng detalye tungkol sa mga ito.

Ideya

Ang regular na paglilinis ng dalampasigan ay nakatutulong sa mga tao at hayop sa isla.

1. Ano ang payak na simuno?
paglilinis

2. Anong paglilinis ang tinutukoy?
regular na at ng dalampasigan

Buong simuno:
Ang regular na paglilinis ng dalampasigan

1. Ano ang payak na panaguri?
nakatutulong

2. Kanino ito nakatutulong?
sa mga tao at hayop sa isla

Buong panaguri:
ay nakatutulong sa mga tao at hayop sa isla

Maaaring gawain o ideya—hindi lamang tao o bagay—ang maging simuno. Payak na simuno pa rin ang hinahanap muna bago buuin ang buong parirala.

Hindi nagbabago ang payak na bahagi.Ang mga dagdag na salita ay sumasama sa bangka o umuugoy upang mabuo ang mas malinaw na simuno at panaguri.

Bahagi 4 • Gabay na Pagsasanay

Subukan Bago Maglaro

---

Tukuyin ang buong hinihinging bahagi. Pagkatapos, buksan ang paliwanag.

1. Ang matamis na minatamis na saging ni Lola ay inilagay sa maliliit na mangkok.
Alin ang buong simuno?

Ang matamis na minatamis na saging ni Lola. Kasama ang mga salitang naglalarawan at nagsasabi kung kanino ito.

2. Maingat na pinunasan at inayos sa mesa ni Kuya Ben ang mga bagong hugas na baso.
Alin ang buong panaguri?

Maingat na pinunasan at inayos sa mesa ni Kuya Ben. Ang simuno ay ang mga bagong hugas na baso.

3. Ang pagtatanim ng kamatis at ang regular na pagdidilig sa mga punla ay gawain ng magkapatid tuwing Sabado.
Alin ang buong simuno?

Ang pagtatanim ng kamatis at ang regular na pagdidilig sa mga punla. Tambalan ang simuno: dalawang gawaing pinag-uusapan.

4. Sa likod ng malaking kabinet itinago ni Nanay ang kahong naglalaman ng mga lumang larawan.
Alin ang buong simuno?

ang kahong naglalaman ng mga lumang larawan. Ang naunang bahagi ang buong sinasabi tungkol sa kahon.

Bahagi 5 • Interactive Activity

Ang Napunit na Sulat

Nabasa at napunit ang liham ni Tala habang dinadala ito mula sa Isla Marilag. Tulungan sina Lino at Saya na suriin, pagtambalin, at buuin ang mga piraso upang mabasa ang mahalagang balita.

• 5 yugto, tig-4 na tanong
• Agad na paliwanag sa bawat sagot
• Unti-unting lumilitaw ang liham
• May resulta para sa limang kasanayan

Piliin ang level ayon sa kakayahan ng learner. Pareho ang skills sa Buong Hamon at Advanced; mas pamilyar lamang ang mga salita sa Grades 5–6 version.

Ang Napunit na Sulat 0 tama Item 1 of 20

Ayusin ang unang bahagi upang mabasa ang liham…

Nabuo ang Liham

Mahusay na Pagsusuri!

Mahal kong Saya,

May mahalaga akong ibabalita sa iyo. Noong isang gabi, may napansin kaming kakaibang mga bakas sa buhangin. Mula pala ang mga iyon sa isang pugad na nakatago sa may damuhan. Isa-isang lumabas ang maliliit na pawikan at gumapang patungo sa dagat. Sana ay makadalaw ka rito upang sabay nating masaksihan ang susunod na paglabas nila.

Nagmamahal,
Tala

Bahagi 6 • Mabilisang Buod

Limang Bagay na Dapat Tandaan

---

1. Ang simuno ang buong tao, bagay, hayop, lugar, pangyayari, gawain, o ideyang pinag-uusapan.
2. Ang panaguri ang buong sinasabi tungkol sa simuno.
3. Hindi palaging nauuna ang simuno.
4. Huwag putulin ang mga salitang magkakaugnay.
5. Ang pariralang may nawawalang simuno o panaguri ay hindi pa nagpapahayag ng buong diwa.

Susunod na Resources

Ipagpatuloy ang Practice

---

Hindi muna ipinapangakong mada-download ang mga hindi pa tapos. Idaragdag dito ang mga link habang kinukumpleto ang learning pack.

📝

Leveled Worksheets

Pundasyon, Paglalapat, Hamon, mastery assessment, at intervention sheet.

GINAGAWA PA

🔑

Complete Answer Key

May tamang buong bahagi at paliwanag para sa guro o magulang.

GINAGAWA PA

🖥️

Teacher Slides

Classroom-ready lesson na may fresh examples, guided practice, at exit ticket.

GINAGAWA PA

Kailangan muna ng mas payak na paliwanag? Basahin ang kumpletong foundational lesson sa Aral Tayo PH.

Gabay sa Intervention

Kung Nahihirapan ang Bata

1. Mali sa Pagkilala: Bumalik sa tanong na “Sino o ano?” at “Ano ang sinasabi?”
2. Bahagi lamang ang pinipili: Gumamit ng bracket upang isama ang lahat ng salitang tumutukoy sa simuno o bumubuo sa panaguri.
3. Nalilito kapag nauuna ang panaguri: Hanapin ang gumagawa o pinag-uusapan bago tingnan ang puwesto.
4. Hindi makakumpleto: Ipasuri kung simuno o panaguri ang mayroon na at kung lohikal ang idinadagdag.

Teacher Abi Tip

Huwag agad ibigay muli ang kaparehong madaling halimbawa. Ipakita ang isang worked example na kapareho ng kayarian ng maling sagot, saka magbigay ng bagong tanong.

Mga Madalas Itanong

FAQ sa Simuno at Panaguri

---

Itanong kung sino o ano ang pinag-uusapan. Pagkatapos, isama ang lahat ng salitang kailangan upang malinaw kung aling tao, bagay, hayop, lugar, gawain, o ideya ang tinutukoy.

Hindi. Maaaring magsabi ang panaguri ng kilos, katangian, kalagayan, kinaroroonan, o pagkakakilanlan. Karaniwan ding kasama rito ang mahahalagang detalye ng buong sinasabi.

Hindi. Halimbawa, sa Mabango ang bagong lutong tinapay, ang simuno ay ang bagong lutong tinapay kahit nasa hulihan ito.

Oo, kapag kailangan ang mga ito upang matukoy nang buo ang pinag-uusapan. Kaya hindi sapat ang ang mga bata kung ang buong simuno ay ang mga batang may dalang halamang itatanim.

Ang Pundasyon round ay para sa Grade 2 at sa learners na nangangailangan ng mas madaling salita at maiikling pangungusap. Ang buong 20-item activity ay may Paglalapat at Hamon para sa Grades 5–6.

Kailangan ng Mas Tutok na Gabay?

May one-on-one tutoring para sa Preschool hanggang Grade 12.Math • English • Science • Filipino • Araling Panlipunan

Message Me to Book a Session